Umowa separacyjna to porozumienie małżonków dotyczące życia w separacji bez rozwodu. Umowa reguluje kwestie zamieszkania, opieki nad dziećmi, prawa do kontaktów oraz uregulowania spraw finansowych. Separacja może być rozwiązaniem tymczasowym lub etapem przed rozwodem. Umowa może być zawarta swobodnie, ale zaleca się wyraźne zapisanie jej na piśmie.