Η σύνταξη διαθήκης είναι μία από τις πιο σημαντικές αποφάσεις που μπορείτε να πάρετε για την οικογένειά σας. Πολλοί αναβάλλουν αυτή την απόφαση, θεωρώντας ότι είναι κάτι που αφορά μόνο τους ηλικιωμένους ή τους πλούσιους. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική – μια καλά συντεταγμένη διαθήκη προστατεύει τους αγαπημένους σας, αποτρέπει οικογενειακές διαμάχες και διασφαλίζει ότι οι επιθυμίες σας θα εκπληρωθούν ακριβώς όπως τις έχετε φανταστεί.
Γιατί χρειάζεστε διαθήκη
Χωρίς διαθήκη, η κατανομή της περιουσίας σας θα ακολουθήσει τους γενικούς νόμους κληρονομικού δικαίου, που ίσως να μην ανταποκρίνονται στις προσωπικές σας επιθυμίες. Μπορεί να θέλετε να αφήσετε κάτι σε έναν στενό φίλο, σε μια φιλανθρωπική οργάνωση ή να κάνετε ειδικές ρυθμίσεις για τα ανήλικα παιδιά σας. Χωρίς διαθήκη, αυτά δεν είναι δυνατά.
Θυμάμαι όταν ένας οικογενειακός φίλος πέθανε απροσδόκητα χωρίς να έχει συντάξει διαθήκη. Τα παιδιά του πέρασαν μήνες σε δικαστικές διαδικασίες και διαφωνίες για την κατανομή της περιουσίας, κάτι που θα μπορούσε να αποφευχθεί με μια απλή διαθήκη. Αυτή η εμπειρία με έκανε να καταλάβω πόσο σημαντική είναι η προετοιμασία.
Βασικά στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνει κάθε διαθήκη
Πλήρη προσωπικά στοιχεία
Η διαθήκη πρέπει να ξεκινά με τα πλήρη προσωπικά σας στοιχεία: ονοματεπώνυμο, ημερομηνία γέννησης, αριθμό ταυτότητας και διεύθυνση κατοικίας. Αυτά τα στοιχεία διασφαλίζουν ότι δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για το ποιος συντάσσει τη διαθήκη και ότι είστε ψυχικά υγιής και ικανός να λάβετε τέτοιες αποφάσεις.
Ανάκληση προηγούμενων διαθηκών
Εάν έχετε συντάξει διαθήκη στο παρελθόν, πρέπει να δηλώσετε ρητά ότι την ανακαλείτε και ότι η νέα διαθήκη υπερισχύει όλων των προηγούμενων. Αυτό αποτρέπει σύγχυση και νομικές διαφωνίες μετά το θάνατό σας.
Ο ορισμός των κληρονόμων
Το πιο σημαντικό μέρος της διαθήκης είναι ο καθορισμός των κληρονόμων σας. Πρέπει να αναφέρετε με ακρίβεια ποιος θα κληρονομήσει τι. Μπορείτε να αφήσετε συγκεκριμένα αντικείμενα σε συγκεκριμένα άτομα (π.χ. το οικογενειακό σπίτι στον γιο σας, τα κοσμήματα στην κόρη σας) ή να καθορίσετε ποσοστά της συνολικής περιουσίας.
Να είστε όσο πιο συγκεκριμένοι γίνεται. Αντί να γράψετε «αφήνω την περιουσία μου στα παιδιά μου», προσδιορίστε ονομαστικά κάθε παιδί και το ποσοστό που θα λάβει. Εάν κάποιος κληρονόμος έχει προαποθάνει, ορίστε δευτερεύοντες κληρονόμους που θα λάβουν το μερίδιό του.
Ο ρόλος του εκτελεστή της διαθήκης
Πρέπει να ορίσετε έναν εκτελεστή διαθήκης – ένα άτομο ή οργανισμό που θα είναι υπεύθυνο για την εκτέλεση των επιθυμιών σας. Ο εκτελεστής θα διαχειριστεί την περιουσία σας, θα εξοφλήσει τα χρέη, θα φροντίσει για τη φορολογική δήλωση και θα κατανείμει την κληρονομιά σύμφωνα με τις οδηγίες σας.
Επιλέξτε κάποιον που εμπιστεύεστε πλήρως και που είναι οργανωτικός και υπεύθυνος. Συχνά επιλέγονται σύζυγοι, ενήλικα παιδιά ή αδέλφια. Είναι σημαντικό να ενημερώσετε το άτομο αυτό εκ των προτέρων και να βεβαιωθείτε ότι δέχεται τον ρόλο. Ορίστε επίσης έναν αναπληρωματικό εκτελεστή σε περίπτωση που ο πρώτος δεν μπορεί ή δεν θέλει να αναλάβει το καθήκον.
Ειδικές διατάξεις για ανήλικα παιδιά
Εάν έχετε ανήλικα παιδιά, η διαθήκη πρέπει να περιλαμβάνει ορισμό κηδεμόνα. Αυτό είναι κρίσιμο – χωρίς αυτό, το δικαστήριο θα αποφασίσει ποιος θα αναλάβει τη φροντίδα των παιδιών σας, κάτι που μπορεί να μην είναι σύμφωνο με τις επιθυμίες σας.
Μπορείτε επίσης να δημιουργήσετε ένα καταπίστευμα για τα παιδιά σας, ώστε η περιουσία τους να διαχειρίζεται από έναν διαχειριστή μέχρι να ενηλικιωθούν. Καθορίστε σε ποια ηλικία θα λάβουν πλήρη έλεγχο της κληρονομιάς τους – πολλοί γονείς επιλέγουν την ηλικία των 25 ή 30 ετών αντί των 18, για να διασφαλίσουν ότι τα παιδιά είναι αρκετά ώριμα για να διαχειριστούν μεγάλα ποσά.
Κατανομή περιουσιακών στοιχείων
Κάντε μια λεπτομερή καταγραφή της περιουσίας σας: ακίνητα, τραπεζικοί λογαριασμοί, επενδύσεις, οχήματα, κοσμήματα, έργα τέχνης και οποιαδήποτε άλλα πολύτιμα αντικείμενα. Για κάθε στοιχείο, καθορίστε ποιος θα το κληρονομήσει.
Προσέξτε ιδιαίτερα τα ακίνητα – αναφέρετε ακριβώς τη διεύθυνση και τα νομικά στοιχεία κάθε ιδιοκτησίας. Εάν έχετε επιχείρηση, καθορίστε τι θα γίνει με αυτήν – θα κληρονομηθεί από συγκεκριμένο άτομο, θα πωληθεί ή θα συνεχίσει να λειτουργεί υπό νέα διαχείριση;
Χρέη και υποχρεώσεις
Η διαθήκη πρέπει να περιλαμβάνει οδηγίες για τον τρόπο εξόφλησης των χρεών σας. Καθορίστε εάν θα χρησιμοποιηθούν συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή χρεών ή εάν θα κατανεμηθούν αναλογικά μεταξύ όλων των κληρονόμων.
Κοινές παρανοήσεις για τις διαθήκες
Πολλοί πιστεύουν ότι οι διαθήκες είναι μόνο για πλούσιους ανθρώπους. Αυτό δεν είναι αλήθεια – ακόμα και αν έχετε μέτρια περιουσία, μια διαθήκη εξασφαλίζει ότι θα κατανεμηθεί σύμφωνα με τις επιθυμίες σας και όχι σύμφωνα με τους γενικούς νόμους.
Μια άλλη παρανόηση είναι ότι μια διαθήκη δεν μπορεί να τροποποιηθεί. Μπορείτε να αλλάξετε τη διαθήκη σας όποτε θέλετε, όσο είστε ψυχικά υγιής. Συνιστάται μάλιστα να την επανεξετάζετε κάθε λίγα χρόνια ή όταν υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στη ζωή σας (γάμος, διαζύγιο, γέννηση παιδιών).
Η σημασία της υπογραφής και των μαρτύρων
Για να είναι νομικά έγκυρη, η διαθήκη πρέπει να υπογραφεί από εσάς και να επικυρωθεί από μάρτυρες. Οι περισσότερες χώρες απαιτούν τουλάχιστον δύο μάρτυρες που δεν είναι κληρονόμοι. Οι μάρτυρες επιβεβαιώνουν ότι υπογράψατε τη διαθήκη με τη θέληση σας και χωρίς πίεση.
Τελικές συμβουλές
Φυλάξτε το πρωτότυπο της διαθήκης σε ασφαλές μέρος και ενημερώστε τον εκτελεστή σας για την τοποθεσία του. Δώστε αντίγραφα σε αξιόπιστα άτομα, αλλά φροντίστε να διατηρήσετε τον έλεγχο του πρωτοτύπου.
Μην αναβάλλετε τη σύνταξη της διαθήκης σας. Είναι μια απλή διαδικασία που προσφέρει τεράστια ηρεμία – τόσο σε εσάς όσο και στους αγαπημένους σας.